"Trzy róże" Bolesław Leśmian

W sąsiedniej studni rdzawi się szczęk wiadra.

W ogrodzie cisza. Na kwiatach śpią skwary, 

Spoza zieleni szarzeje płot stary.

Skrzy się ku słońcu sęk w płocie i zadra,

O wodę z pluskiem uderzył spód wiadra.

 

Spójrzmy przez liście na obłoki w niebie 

I na promieni po gałęziach załom,

Zbliźmy swe dusze i pozwólmy ciałom

Być tym, czym wzajem pragną być dla siebie!

Spójrzmy przez liście na obłoki w niebie.

 

Woń róż, śpiew ptaków i dwie dusze znojne,

I dwa te ciała, ukryte w zieleni, 

I ten ład słońca wśród bezładu cieni,

I najście ciszy nagłe, niespokojne,

Woń róż, śpiew ptaków i dwie dusze znojne.

 

A jeśli jeszcze, prócz duszy i ciała,

Jest w tym ogrodzie jakaś róża trzecia,

Której purpura przetrwa snów stulecia,

To wszakże ona też nam w pierś pała -

Ta róża trzecia, prócz duszy i ciała! 

***(Naprawdę przyszła zima) Charles Reznikoff

 

 

Naprawda przyszła zima; liście z krętych alejek

dawno już wymiotło; drzewa i ziemia pociemniały -

wszędzie porządek.

W parku kwitną tylko latarnie.

Przechadzamy się i rozmawiamy;

ale kłopoty ludzi w średnim wieku, którym się nie wiedzie

są takie nieciekawe!

 

 

___

Co robisz na naszej ulicy Charles Reznikoff

Wybór i przekład Piotr Sommer

Wydawnictwo WBPiCAK w Poznaniu 

Krystyna Miłobędzka (1932 - 2025)

chciałabym biec

biec po nic

biec do nic

samo biec

żeby biec

biec

"Las" Tymoteusz Karpowicz

Połóż się na poszyciu 

niby kropla olbrzymia

niech przechodzi przez ciebie:

 

dąb twardym krokiem

kalina smutnym

leszczyna trwożnym

świerk suchym

buk stąpnięciem 

nie do nazwania

 

Leż cicho 

Leż niby liść tego lasu 

niby nasiono wszystkich drzew 

 

"Te Deum" Charles Reznikoff

Nie śpiewam 

z powodu zwycięstw - 

żadnego nie odniosłem,

ale z powodu wspólnego słońca,

powiewu wiatru, 

hojności wiosny. 

 

Nie dla wygranej,

ale z powodu pracy jednego dnia

wykonanej najlepiej jak mogłem;

żeby usiąść przy wspólnym stole,

nie na podium.

_____

Przekład: Piotr Sommer  

Charles Reznikoff to jeden z nowojorskich twórców wspomnianych przez Vivian Gornick w jej książce Kobieta osobna i miasto.

 

"Znowu listopad..."

 

 "Znowu listopad. (...) 

 Nasiona jaworu uderzają o szybę na wietrze jak... nie, jak nic innego, jak nasiona jaworu uderzające o szybę.

 Ostatnie noce były wietrzne. Liście przyklejają się do wilgotnej ziemi. Te na chodniku są żółte i gniją, las w rozproszeniu. Jeden przywarł tak mocno, że gdy w końcu się odkleja, pozostawiony po nim kształt, cień liścia, przetrwa na chodniku do wiosny.

 W ogrodzie rdzewieją meble. Zapomnieli je schować na zimę.

 Drzewa odsłaniają swoją strukturę.

 Nozdrza wychwytują w powietrzu dymną nutę. Duszę wyszły z ukrycia i grasują. Są jednak róże, jeszcze są róże. W tej wilgoci i chłodzie, na krzewie, który wygląda na uschnięty, rozwinięta róża, jeszcze.

 Spójrz na jej kolor."

 

__________

Jesień Ali Smith WAB 2020 

"Zimowy horyzont" Abel Murcia

 

Kotłuje się światło pośród chmur

burych lutego który się powtarza

wieczór po wieczorze. Drzewa i cienie

monochromatyczne szukają nieba

które je usprawiedliwi i mnie razem z  nimi.

Dzisiaj zima to skrawki śniegu

które ją wspominają i to terkotanie

bezbarwne moich wielu piątków

między tutaj a tam w tej samej 

przestrzeni. Godziny przynoszą nam noc;

o 17.30 - dzień

jest już dłuższy, kosmos ciągle ciemny,

czarny, i ja i ty, my wszyscy - 

zwyczajni zakładnicy

światła które wykradł horyzont. 

____________

Cudze moje. Wiersze (wybór przekładów poezji 1968 - 2020) Krystyna Rodowska

 

 

 

 

 

"O aniołach" Czesław Miłosz

Odjęto wam szaty białe,
Skrzydła i nawet istnienie,
Ja jednak wierzę wam,
Wysłańcy.

Tam gdzie na lewą stronę odwrócony świat,
Ciężka tkanina haftowana w gwiazdy i zwierzęta,
Spacerujecie oglądając prawdomówne ściegi.

Krótki wasz postój tutaj,
Chyba o czasie jutrzennym, jeżeli niebo jest czyste,
W melodii powtarzanej przez ptaka,
Albo w zapachu jabłek pod wieczór
Kiedy światło zaczaruje sady.

Mówią, że ktoś was wymyślił
Ale nie przekonuje mnie to.
Bo ludzie wymyślili także samych siebie.

Głos - ten jest chyba dowodem,
Bo przynależy do istot niewątpliwie jasnych,
Lekkich, skrzydlatych (dlaczegóż by nie),
Przepasanych błyskawicą.

Słyszałem ten głos nieraz we śnie
I, co dziwniejsze, rozumiałem mniej więcej
Nakaz albo wezwanie w nadziemskim języku:

zaraz dzień
jeszcze jeden
zrób co możesz.

"Ogród w Milanówku, kwitnący bez", Jarosław Rymkiewicz

W maju bzy kwitną trochę oszalałe

I szerszeń huczy w onirycznym locie

Bladoróżowe fioletowe białe

Zwisają kiście przy dziurawym płocie

 

Szerszeń o bycie ma sekretną wiedzę

Lecz coś innego wie bez fioletowy

Ja się nad wierszem niepotrzebnie biedzę

Więcej już nic mi nie przyjdzie do głowy

 

Bzy kwitną - chyba chore są na głowę

Koty szerszenia o tam w trawie jedzą 

Ja też znam bytu tajemniczą mowę

Wiem coś takiego czego bzy nie wiedzą

 

Wszystko niebawem pojedzie do Tworek

Nocną kolejką - jaki dzień liryczny!

Bzy oraz koty są psychiczne chore 

Byt jest wie immer autotematyczny  

Różowe czarne o złowieszcze kiście!

O zmierzchu jadą stąd puste wagony

Bzy czy wiecie po co zakwitłyście?

Nie tylko koty - byt też jest szalony

________

Zachód słońca w Milanówku Jarosław Marek Rymkiewicz

Wydawnictwo Sic! Warszawa 2002

"Ten jest z ojczyzny mojej", Antoni Słonimski

Ten, co o własnym kraju zapomina.
Na wieść, jak krwią opływa naród czeski,
Bratem się czuje Jugosłowianina,
Norwegiem, kiedy cierpi lud norweski,

Z matką żydowską nad pobite syny
Schyla się, ręce załamując żalem,
Gdy Moskal pada - czuje się Moskalem,
Z Ukraińcami płacze Ukrainy,

Ten, który wszystkim serce swe otwiera,
Francuzem jest, gdy Francja cierpi, Grekiem -
Gdy naród grecki z głodu obumiera,
ten jest z ojczyzny mojej. Jest człowiekiem

Wiersz na Boże Narodzenie

bajka

ścierpły mi nogi

obudziłem się 

z długiego 

niewygodnego 

snu

 

w świecie czystym

 

świetle 

nowo narodzonym

w Betlejem a może 

w innym "podłym" mieście

 

gdzie nikt nie mordował

dzieci

ani kotów

ani żydów ani palestyńczyków

ani wody ani drzew

ani powietrza 

nie było przeszłości

ani przyszłości

trzymałem za ręce

tatę i mamę

czyli Pana Boga

i było mi tak dobrze 

jakby 

mnie nie było

_____

Tadeusz Różewicz Wybór poezji Wydawnictwo Ossolineum Wrocław 2016

"Jesień w Kachetii", Bułat Okudżawa

Nagle przyszedł wieczór jesienny. I opadł na wzgórze.

Krwawy jastrząb

w liściach krwawych

jakby nurzał się w purpurze

Liście miały kształt dziwaczny -

ludzkiej twarzy owal,

opętany jakiś krojczy 

tak je uformował,

a zszywała je szwaczka

łobuzerska, swawolna...

Na żółciutkie

końce palców

opadały z wolna.

 

To właśnie listopad

gdy opada listowie.

Z liśćmi często tak bywa,

to tradycja jesieni.

I było w nich pół na pół

uśmiechu i cierpienia,

triumfu i więdnięcia,

zagłady i odnowy.

A bliziutko za progiem, 

pod samą izdebką

krążył, pląsał i tańcował

podchmielony ździebko

liść w pomyśle chybiony,

jesienny 

purpurowy...

O tej porze chmurny jastrząb wyrusza na łowy. 

 

 

______

Uprzejmie proszę, jeśli ktoś zna nazwisko tłumacza o podanie go w komentarzu.

 

Zdjęcia robione były pod koniec października na pamiątkę wyjątkowo pięknej w tym roku jesienni.

"Pociągi" Konrad Hetel

W ostatnią niedzielę października 

zmieni się czas. O trzeciej w nocy

siedemnaście składów stanie

na najbliższej stacji

 

i tam stać będzie godzinę.

Może się to wydać dziwne, ale

również o trzeciej pojadą dalej.

Godzina: czas dla cywilizacji

 

na przemyślenie pewnych spraw.

Nie gasną światła. Pasażerowie śpią,

wiercą się przez sen. Konduktorka 

bez ruchu stoi na peronie we mgle. 

_______

Źródło: strona facebookowa ±1354

Fragmenty "Dziennika pisanego nocą", Gustaw Herling-Grudziński

15 sierpnia

 Byłoby mi trudno wytłumaczyć dokładnie, dlaczego od wielu lat staram się ten dzień, Ferragosto, świętować włóczeniem się po opustoszałym mieście, nie zważając na upał. Zaczęło się to dawno i trwa, trwać będzie zapewne do końca mojego życia w Neapolu. Ferragosto, lato w zenicie. W dużych miastach włoskich należałoby, raczej niż o zenicie mówić o dziurze. Dziurą jest ta nagła pustka, ten zamarły ruch w wielkomiejskim kotle wrzątku. Kto wie, może martwota jak po katastrofie żywiołowej pobudza mnie do wspomnień, obrachunków, podsumowań. Bo w wyludnionym jak po katastrofie Neapolu cienie "ocalałych" snuja się nad morzem, przysiadają niekiedy na ławkach, powłóczą nogami na rozżarzonych placach, zaglądają do chłodnych kościołów, przystają w zaułkach pod kamienicami wypełnionymi ciszą. Z ławki na promenadzie nadmorskiej widać wczesnym ranem w stronie Zamku czarne plamy statków i łódek, spala je wschodzące słońce. Martwe jest nawet morze, martwe i ciemne jak woda pod Ostrówkiem w moim cypryjskim śnie.

 _____________

Zapis z dnia 15 sierpnia 1986

Dziennik pisany nocą 1984 -1988 Gustaw Herling-Grudziński

Oficyna Wydawnicza Plejada 1989

"Rzeczy niepokój" Krzysztof Kamil Baczyński

Nie wiem nic. Jest wokoło ten rzeczy niepokój,

który rzeki przesyca i morza obłoków,

który jest sam przez siebie, a ja ponad którym 

jestem jak smutne dziecko przenoszące góry.

 

I nie wiesz nic, i możesz ręce jeszcze

zanurzyć w płynność rzeczy i rzeczy niepokój.

Bo jest w tym jak w tworzeniu z marmuru drzew żywych

(które się same ciosają pod ręką)

coś jak nieuchwycenie w locie złotej grzywy,

jak opadanie - smutne i jak ziemia piękne.

Jak ziemia, bo ta w trwodze najdalszej wywoła

- i w grobach - jakąś smukłość anielską kościoła.

Więc idź, chociażbyś wiedział, że zmierzasz do grobu,

bo nie w tobie jest trwoga, ale ty przez trwogę.

Bo to nie żądzą wzrasta, ale zapatrzeniem,

jak wierzby, które rosnąc w wodzie rosną - cieniem.

 

Wtedy ziemia się skurczy, aż za wąską stopom

będzie chmura - na przekór arkom i potopom.

 

Tylko ludzie znad trawy - jak krowy - spojrzenie

zwrócą w niepokój rzeczy, w to, co zapatrzenie

i przez swoją osobność, w to, co gromem lśniło,

powiedzą nierozważnie i osobno: miłość.

 

__________

Utwory wybrane Krzysztof Kamil Baczyński Wydawnictwo Literackie Kraków 1986

 

"Kasztan". Tadeusz Różewicz

Najsmutniej jest wyjechać

z domu jesiennym rankiem

gdy nic nie wróży rychłego powrotu

 

Kasztan przed domem zasadzony

przez ojca rośnie w naszych oczach

 

matka jest mała

i można ją nosić na rękach

 

na półce stoją słoiki

w których konfitury

jak boginie ze słodkimi ustami

zachowały smak 

wiecznej młodości

 

wojsko w rogu szuflady już 

do końca świata będzie ołowiane

 

a Bóg wszechmocny który mieszał

gorycz do słodyczy

wisi na ścianie bezradny

i źle namalowany

 

 

 

Dzieciństwo jest jak zatarte oblicze 

na złotej monecie która dźwięczy

czysto.

23 lutego - dwusetna rocznica śmierci Johna Keatsa

 Kto w murach miasta długie

wycierpiał zamknięcie

Kto w murach miasta długie wycierpiał zamknięcie.

Z rozkoszą tonie wzrokiem w pogodnym uśmiechu

Otwartej twarzy nieba - modlitwą oddechu 

Przenika błękit, ginie w jasnym firmamencie.

Kogóż raduje bardziej beztroskie zajęcie

Niż jego, gdy przez pola kroczy bez pośpiechu,

Lub w szumie traw, wtórzących śródleśnemu echu, 

Czyta powieść o dwojga serc czułym zamęcie?

Gdy powraca pod wieczór, chłonąc jeszcze uchem

Pieśń Filomeli, goniąc wciąż niesytym okiem

Za świetliście niosącym się w dal chmurki puchem -

Żal mu, że dzień pod nieba sklepieniem wysokiem

Nie trwał dłużej niż przelot łzy anioła, w głuchem 

Milczeniu spadającej na świat wraz ze zmrokiem.

 

 __________

Utwór ze zbioru 33 wiersze John Keats Wydawnictwo Znak 1997 Tłumaczenie: Stanisław Barańczak 

*** (prosiłem dziewczynkę), Jacek Podsiadło

 prosiłem dziewczynkę

-narysuj mi Drogę

dom 

drzwi okna

i dym z komina -

narysowała wszystko 

w kreskach deszczu

- ale ty jesteś w środku pod dwiema pierzynami -

mówiła

podziękowałem

zabrałem rysunek i odszedłem

- zaczekaj jeszcze piorun -

krzyknęła wyjmując czerwoną kredkę

_____

Wiersz znaleziony przez Wojciecha Szota ze Zdaniem Szota

Drugi wiersz o myciu okien, Reiner Kunze

Z futryn zetrzeć

możliwość kraty, z uchwytu

możliwość szubienicy, z parapetu

możliwość ostatniego kroku

Umyć szyby, niech nic

nie mąci spojrzenia

Tchnąć spokojem

okien, które nocą

nie muszą przemilczać

światła

___

Tłumaczenie: Jakub Ekier

"Jabłko", Adam Wiedemann

Zrobiło się zimno Ciepłą kurtkę wyciągnąć trza z szafy
Ciepłą miłością otulić pożądanie drżące
o swoją autonomię Ciepłym tłustym sosem
napełnić pusty kościół ciała Ciepłym Brahmsem uszy

Ostry szron gdzie nie spojrzeć Ale z ciałem w puchu
z miłością w sercu i nawet z potrzebą
Boga w drodze wyjątku przemienioną w Boga
można już iść i łapać miasto na zimnym uczynku

Teraz siedzę w ciemności otoczony ludźmi
klekotem wierszy murem Nagle widzę
jabłko pozostawione (w szafie) w kieszeni jesiennego płaszcza
: co zrobić, żeby pamiętać Żeby tam nie zgniło

Źródło wiersza: strona "Wiersze wybrane"